ЖРТнын алтын сертификаты деген эмне жана ал эмне берет?

ЖРТнын алтын сертификатын (орусча «золотой сертификат») жыл ичинде негизги тесттен эң жогорку упай алган катышуучулар алышат. Расмий документтерде ал артыкчылыктуу сертификат (сертификат с отличием) деп аталат.

Аны ким алат

ЖРТ жөнүндө жобонун 28-пунктуна ылайык:

• артыкчылыктуу сертификат учурдагы жылы эң жогорку упай алган 50 катышуучуга берилет;
• орундар негизги тесттин рейтинги боюнча, көп упайдан азга карай эсептелет; предметтик тесттер бул жерде эсепке алынбайт;
• акыркы орундарга упайы бирдей катышуучулар талапкер болсо, ээлеринин саны көбөйтүлөт, бирок 65тен ашпайт.

Туруктуу босого жок: төмөнкү чек ошол жылдагы эң мыкты катышуучулар канча упай алганына жараша болот. Негизги тесттин эң жогорку упайы 245 (кененирээк).

2025 жана 2026-жылдары канча болгон

2026-жылы кечиккен этаптан кийин тизмеге Жалал-Абад облусунун Манас шаарындагы лицейдин 235 упай алган бүтүрүүчүсү кошулду. Алгачкы эки этаптын жыйынтыгы боюнча 55 ээсинин 34ү Бишкектин мектептерин бүтүргөн, тестти кыргыз тилинде 6 адам тапшырган. 2025-жылы 54 ээсинин бирөө гана кыргыз тилинде тапшырган. Жылдын бардык сандары: ЖРТ-2026нын жыйынтыктары.

Ал эмне берет

ЖОЖдорго кабыл алуу тартибинин 55-пунктуна ылайык (2026-жылдын 28-апрелиндеги редакция) учурдагы жылы негизги тесттен эң жогорку упай алган катышуучулар гранттык орундарга сынактан тышкары кабыл алынат:

• тандалган мамлекеттик ЖОЖдорго;
• ошол ЖОЖдо бар каалаган адистикке же багытка;
• жеке арызы боюнча; кабыл алууну ЖОЖ өзү эмес, ыйгарым укуктуу орган (министрлик) жүргүзөт.

Тартип бул категория үчүн гранттардын санын чектейт: 50дөн ашпашы керек. Ээлери 50дөн көп болгондо бул эреже кантип колдонулары ачык документтерде түшүндүрүлгөн эмес. Алтын сертификат алсаң, арызды кантип жана качан берүү керектигин министрликтен тактап ал.

Жеңилдик тест тапшырган жылга байланган: Тартипте «учурдагы календардык жылы» алынган упайлар жөнүндө айтылат.

Сертификаттын түсү жана алтын сертификат

ББОУБдун 2024-жылдагы түшүндүрмөсү боюнча, кадимки сертификаттар ар түрдүү түстө басылат, бирок түс упайга эмес, мектептин категориясына жараша болот: кызыл түс Бишкектин мектептери үчүн, сары айыл мектептери үчүн, көгүлтүр чакан шаарлардын мектептери үчүн, кызгылт көк бийик тоолуу аймактардын мектептери үчүн. «Алтын» деген артыкчылыктуу сертификаттын аталышы, жогорку упай үчүн берилүүчү түс эмес. Сертификатта дагы эмне жазылат: ЖРТ сертификаты.

Алтын сертификат жана «Алтын тамга»

Булар ар башка нерселер, бирок аларды көп чаташтырышат.

• ЖРТнын алтын сертификаты ЖРТнын негизги тестинин упайы үчүн берилет жана бул жеңилдик күчүндө.
• «Алтын тамга» артыкчылыктуу аттестатка талапкерлер тапшырчу өзүнчө жыйынтыктоочу тестирлөө болчу. 2025-жылдын мартында министрлик аны жокко чыгарган, ал эми 2026-жылдын мартында (№ 189 токтом) «Алтын тамга» ээлерине берилчү жеңилдик жөнүндөгү пункт Кабыл алуу тартибинен алынып салынган.

Ошондуктан 2026-жылы артыкчылыктуу аттестат өзү гана сынаксыз орун берген эмес. Олимпиадачыларга жана мыкты окуучуларга кандай жеңилдиктер калды: олимпиадачылар жана мыкты окуучулар.

Көп берилген суроолор

Алтын сертификат алуу үчүн ЖРТдан канча упай керек?

Туруктуу босого жок: сертификатты жыл ичинде негизги тест боюнча эң мыкты 50 адам алат, упайлар бирдей болсо 65 адамга чейин. 2026-жылы төмөнкү чек 230 упай болду.

2026-жылы канча алтын сертификат берилди?

I жана II этаптын жыйынтыгы боюнча 55, кечиккен этаптан кийин тизмеге дагы бир катышуучу кошулду. 2025-жылы ээлери 54 болгон.

ЖРТнын алтын сертификаты эмне берет?

Тандалган мамлекеттик ЖОЖго андагы каалаган адистикке грантка сынактан тышкары өтүү укугун берет. Жеке арыз боюнча министрлик кабыл алат.

Алтын сертификат менен «Алтын тамга» бир эле нерсеби?

Жок. Алтын сертификат ЖРТнын упайы үчүн берилет, ал эми «Алтын тамга» мыкты окуучулар үчүн өзүнчө тестирлөө болчу. Ал 2025-жылы жокко чыгарылып, кабыл алуудагы жеңилдиги 2026-жылы Кабыл алуу тартибинен алынып салынган.

ЖРТ сертификаты кандай түстө болот?

ББОУБдун 2024-жылдагы түшүндүрмөсү боюнча түс упайга эмес, мектептин категориясына (Бишкек, айыл, чакан шаар, бийик тоолуу аймак) жараша болот.