Грант менен контракттын айырмасы эмнеде?

Грант

Мамлекеттик билим берүү гранты: сенин окууңа жумшалуучу республикалык бюджеттин каражаты. Канча грант жана кайсы адистиктерге бөлүнөрүн жыл сайын Министрлер Кабинети чечет. 2026-2027-окуу жылына ЖОЖдорго 10 000 грант бөлүнгөн. Министрликтин маалыматы боюнча, 2025-жылы ЖОЖдордун 10 000 грантынын 8,7 миңге жакыны ээленген.

Эмнени билүү маанилүү:

• Жогорку билимди сынак негизинде акысыз бул деңгээлдеги билимди биринчи жолу алып жатсаң гана алса болот. Экинчи дипломду грант менен алууга болбойт.
• Грантка сынак категориялар боюнча өзүнчө өтөт: Бишкектин, облустук борборлор менен чакан шаарлардын, айылдардын жана бийик тоолуу аймактын бүтүрүүчүлөрү. Жеңилдиги барлар өз квотасында катышат (квоталар жана жеңилдиктер).
• Грантка босого жогору: 2026-2027-окуу жылына педагогикалык багыттарга 130 упай, медициналыкка 120.
• Биринчи курста грант алган студент менен окуунун наркын кайтаруу жөнүндө келишим түзүлөт.

Грантты качан кайтаруу керек

Гранттар жөнүндө жобо боюнча грант суммасын алты айдын ичинде кайтаруу керек, эгерде:

• сени жүйөсүз себеп менен окуудан чыгарышса же өз каалооң менен кетсең (ден соолук жана өлкөдөн тышкары туруктуу жашоого кетүү, документтери менен, жүйөлүү себеп деп эсептелет);
• башка адистикке же контрактка которулганыңа байланыштуу чыгарылсаң;
• медициналык, фармацевтикалык, педагогикалык адистиктен же ИИМдин адистигинен кийин бөлүштүрүү боюнча иштөөдөн баш тартсаң.

Бөлүштүрүү боюнча иштеп берүү мөөнөтү: медиктер жана фармацевттер 2 жыл, педагогдор ЖОЖдон кийин 2 жыл жана колледжден кийин 1 жыл, ИИМ окуу жайларынын бүтүрүүчүлөрү 2 жыл. I, II топтогу майыптуулугу барлар, тоголок жетимдер жана ата-энесинин камкордугусуз калган балдар, ошондой эле медициналык-социалдык экспертизанын корутундусу боюнча ал ишке болбой тургандар бөлүштүрүүдөн бошотулат.

Грант менен башка ЖОЖго жүйөлүү себеп болгондо гана (ден соолук, жашаган жерин алмаштыруу) жана ошол эле же тектеш адистикке гана которулса болот.

Контракт

Контракт: акы төлөө менен келишим боюнча окуу. Контракттык орундардын планын жана баасын ар бир ЖОЖ өзү бекитет жана кабыл алуу башталганга чейин төлөмдүн өлчөмүн, тартибин жана мүмкүн болгон жеңилдиктерди билдирүүгө милдеттүү. Контрактка сынак жалпы, категориясыз: упайы жогорулар алынат. Босого адатта 110, педагогикалык багыттарга 115, медициналыкка 110. Предметтик тест талап кылынган адистиктерге контрактка ансыз да алышат (медициналыктан башка), бирок адегенде аны тапшыргандарды алышат.

2026-2027-окуу жылында Президенттин жарлыгы менен мораторий иштейт: мамлекеттик жана жеке ЖОЖдор менен колледждер Кыргызстандын жарандары үчүн контракттын баасын көтөрө албайт.

Салыштыруу

Экөөнө тең аракет кылса болобу

Ооба. Ар бир турда грантка бир жана контрактка бир арыз берсең болот, бир ЖОЖго же ар башка ЖОЖго (канча вариант тандаса болот). Кышкы кабыл алуу контрактка гана өткөрүлөт.

Көп берилген суроолор

Грант менен контракттын айырмасы эмнеде?

Грант менен окууну мамлекет төлөйт, бирок орун аз жана сынак категориялар боюнча өтөт. Контракт менен ЖОЖ бекиткен баа боюнча өзүң төлөйсүң, ал эми сынак жалпы, упай боюнча.

Грантка жана контрактка ЖРТдан канча упай керек?

2026-2027-окуу жылына босого адатта 110; педагогикалык багыттарга грантка 130 жана контрактка 115, медициналыкка грантка 120 жана контрактка 110. Босого сынакка гана киргизет, ал эми орун рейтингге жараша болот.

Грантты качан кайтаруу керек?

Алты айдын ичинде, эгер сени жүйөсүз себеп менен чыгарышса, өзүң кетсең, контрактка же башка адистикке которулсаң, же медициналык, фармацевтикалык, педагогикалык адистиктен же ИИМдин адистигинен кийин бөлүштүрүү боюнча иштөөдөн баш тартсаң.

Грантка да, контрактка да арыз берсе болобу?

Ооба. Ар бир турда грантка бир жана контрактка бир арыз берсең болот, бир ЖОЖго же ар башка ЖОЖго. Кышкы кабыл алуу контрактка гана өткөрүлөт.