Орус тили жана адабияты боюнча предметтик тест: формат жана темалар

ЖРТнын орус тили жана адабияты боюнча предметтик тести 2020-жылы киргизилген. Аны орус тили жана адабияты профилдик предмет болгон филологиялык жана педагогикалык адистиктерге тапшыргандар тапшырат.

Формат

1-бөлүк. Орус тили, 20 тапшырма

• 15 өз алдынча тапшырма жана текст боюнча 5 тапшырма.
• Бөлүмдөр: фонетика, сөз жасоо, лексика, морфология, синтаксис, орфография, пунктуация, стилистика.
• Негизги тесттин «Практикалык грамматика» бөлүмүнөн айырмаланып, бул жерде практикалык тапшырмалар да, тилдин системасын түшүнүүгө тапшырмалар да бар (ЖРТдагы орус тилинин грамматикасы).
• Тест жөнөкөйдөн татаалга карай түзүлгөн. Ар бир бөлүм боюнча бир тапшырма жеңилирээк, экинчиси татаалыраак; бири практикалык көндүмдү, экинчиси теориялык билимди текшерет. Мисалы, синтаксисте бир тапшырма сөздөрдүн байланышына («иду из школы» же «иду со школы»), экинчиси сүйлөмгө мүнөздөмө берүүгө.
• Текстке карата тапшырмалар тексттин бөлүктөрүнүн ортосундагы байланышты, тексттин түрүн жана стилин, сөздөрдүн контекстке ылайыктуулугун текшерет.

ББОУБдун үлгүлөрүндө: үтүрдүн коюлушун түшүндүрүү, сөз түркүмүн аныктоо, үнсүздөрдүн айтылышы жазылышына дал келген сөздөрдү табуу, сүйлөмдүн тексттеги ордун тандоо.

2-бөлүк. Орус адабияты, 20 тапшырма

Биринчи бөлүгү: адабият теориясы, адабий образдар, адабият тарыхы жана автордук позиция боюнча өз алдынча тапшырмалар. Экинчи бөлүгү: текст жана ага образдар системасы, подтекст, жанр, композиция, каармандар жана сүрөттөө каражаттары тууралуу тапшырмалар.

Теориядан: адабий каарман жана прототип, тектер жана жанрлар, сюжет жана композиция, троптор, ыр өлчөмдөрү (ямб, хорей, дактиль, амфибрахий, анапест), комедиялуулуктун түрлөрү, адабий агымдар.

ББОУБ XIX жана XX кылымдардагы авторлорду жана чыгармаларды санап өтөт, мисалы: Грибоедов «Горе от ума», Пушкин «Евгений Онегин», Лермонтов «Герой нашего времени», Гоголь «Мёртвые души», Тургенев «Отцы и дети», Достоевский «Преступление и наказание», Толстой «Война и мир», Чехов «Вишнёвый сад», Күмүш доордун поэзиясы, Булгаков «Мастер и Маргарита», Шолохов «Тихий Дон», Солженицын, Шукшин, Астафьев, Ч. Айтматов «И дольше века длится день», «Плаха».

Кимге керек

2026-жылкы тизме боюнча:

• орус тили жана адабияты: филология (орус тили), филологиялык билим берүү (орус тили);
• кыргыз же орус тили жана адабияты: педагогика; колледждерде башталгыч класстарда окутуу, мектепке чейинки билим берүү, кошумча билим берүү педагогикасы.

Кененирээк: педагогикалык адистиктерге өтүү.

Сандар

2026-жылы бул тестти 4 980 адам тапшырган, бул эң сейрек тандалган предметтик тест. 2025-жылы орточо упай 71,5 болгон, ал эми ЖОЖдор үчүн босого упай 60.

Предметтик тесттин эң жогорку упайы 150: ББОУБдун отчётунда жыйынтыктардын шкаласы 150гө чейин барат (эң жогорку упай тууралуу кененирээк). 2025-жылы орус тили жана адабияты боюнча эң мыкты жыйынтык 139 упай болгон.

Кантип даярдануу керек

• ББОУБ мектеп программасына, мектептин орфографиялык сөздүгүнө жана С. И. Ожеговдун түшүндүрмө сөздүгүнө таянууну сунуштайт. Талаштуу учурларда Д. Э. Розенталдын маалымдамасын жана «Грамота.ру» порталын карасаң болот.
• Тизмедеги чыгармаларды толугу менен оку жана адабият теориясын кайтала.
• testing.kg сайтында акысыз «Русский язык и литература» сынамык тестин тапшырып көр (сынамык тесттер).

Көп берилген суроолор

Орус тили жана адабияты боюнча тесттен эң жогорку упай канча?

Предметтик тесттин эң жогорку упайы 150. 2025-жылы эң мыкты жыйынтык 139, орточо упай 71,5 болгон.

Тестте канча тапшырма бар жана канча убакыт берилет?

60 мүнөттө 40 тапшырма: орус тили боюнча 20 жана XIX, XX кылымдардагы орус адабияты боюнча 20.

Орус тили жана адабияты боюнча предметтик тест кимге керек?

2026-жылкы тизме боюнча ал орус филологиясына керек. Педагогикага, ал эми колледждерде башталгыч класстарда окутууга жана мектепке чейинки билим берүүгө ушул тестти же кыргыз тили жана адабияты боюнча тестти тапшырса болот.

Тестке кайсы чыгармаларды окуу керек?

ББОУБ XIX жана XX кылымдардын чыгармаларын санап өтөт, мисалы «Горе от ума», «Евгений Онегин», «Преступление и наказание», «Мастер и Маргарита» жана Ч. Айтматовдун романдары. Аларды толугу менен оку жана адабият теориясын кайтала.