ЖОЖду жана адистикти кантип тандоо керек?

1-кадам. Адистик жана тесттер

Багытты ЖРТга катталганга чейин танда: көп адистиктерге өзүнүн предметтик тести керек жана аны каттоодо белгилөө зарыл. Профилдик предметтик тестти босогодон төмөн эмес тапшырган абитуриент грантка сынакта негизги тести гана барлардан жогору турат. Тизме: адистикке кайсы тесттер керек. Босоголор да багытка жараша: мисалы, педагогика менен медицинага алар жогору (босого упайлар).

2-кадам. Чыныгы мүмкүнчүлүктөр

Босого сынакка катышууга гана укук берет, орунду рейтинг чечет (босого жана өтүү упайы). Кайдан кароо керек:

• «Абитуриент Online» порталында ар бир адистиктин жанында грантка жана контрактка кабыл алуу планы жана катталгандардын саны көрүнөт; санды бассаң, арыз бергендердин баарынын упайлары менен рейтинг ачылат;
• порталдын «Открытые данные» бөлүмүндө мурунку жылдары кабыл алынган абитуриенттер тууралуу отчеттор жана гранттык орундарга сынактын жыйынтыгы боюнча ЖОЖдордун рейтинги бар.

Унутпа: грантка сен өз категорияң (Бишкек, облустук борбор же чакан шаар, айыл, бийик тоолуу аймак) менен, контрактка баары менен атаандашасың.

3-кадам. ЖОЖду текшер

Кабыл алуу тартиби боюнча ЖОЖ программага лицензиясы болгондо гана кабыл алуу жарыялайт. Кабыл алуу башталганга чейин ал сайтка же стенддерге жарыялоого милдеттүү: уставды, лицензияны жана аккредитация сертификаттарын, кабыл алуу эрежелерин, кабыл алуу планын, жатакана тууралуу маалыматты, контракт жана грант үчүн келишимдердин үлгүлөрүн. Булар жок болсо, бул сак болууга жана кабыл алуу комиссиясына суроо берүүгө себеп; кабыл алуу мезгилинде комиссия телефон аркылуу иштеши керек.

4-кадам. Акча

• Ар бир адистик боюнча контракттын баасы порталда көрүнөт. 2026-2027-окуу жылында мораторий иштейт: ЖОЖдор акыны көтөрө албайт.
• ЖОЖ башка шаарда болсо, турак жайга жана жолго кеткен чыгымды эсепке ал, жатаканадагы орун тууралуу сура.
• Акысыз жогорку билим бир жолу гана берилет: экинчи дипломду грант менен алууга болбойт.

5-кадам. Милдеттер

Гранттын өз милдеттери бар. Медициналык, фармацевтикалык жана педагогикалык адистиктерден жана ИИМдин адистиктеринен кийин грант менен окугандар бөлүштүрүү боюнча 2 жыл иштешет (педагогикалык колледжден кийин 1 жыл). Жүйөсүз себеп менен окуудан чыгарылуу, өз каалоосу менен кетүү же башка адистикке, контрактка которулуу грантты алты айдын ичинде кайтарууну билдирет. Грант менен башка ЖОЖго жүйөлүү себеп болгондо гана жана ошол эле же тектеш адистикке гана которулса болот. Ошондуктан окуусун аягына чейин бүтүрүүгө даяр болгон адистикти танда.

6-кадам. Запастагы план

• Турдун эки арызын тең колдон: грантка өз категорияң боюнча өтө турган жерге, контрактка камсыздандыруу катары (канча вариант тандаса болот).
• Турлар бир нече: биринчисинде өтпөсөң, кийинкилеринде башка ЖОЖдорду тандаса болот.
• Колледжди да карап көр: 2026-жылдан тартып ал жакка да ЖРТ менен кабыл алышат (11-класстан кийин колледж).

Көп берилген суроолор

ЖРТ упайы боюнча ЖОЖду кантип тандаса болот?

Адистиктен башта: предметтик тесттер жана босого ага жараша болот. Андан кийин упайыңды «Абитуриент Online» порталындагы арыз бергендердин рейтинги жана «Открытые данные» бөлүмүндөгү мурунку жылдардын отчеттору менен салыштыр.

ЖОЖдордун өтүү упайларын кайдан көрсө болот?

«Абитуриент Online» порталында ар бир адистиктин арыз бергендеринин упайлары менен рейтингин ачса болот, ал эми «Открытые данные» бөлүмүндө мурунку жылдары кабыл алынгандар тууралуу отчеттор жана гранттык сынак боюнча ЖОЖдордун рейтинги бар.

ЖОЖдун лицензиясы барын кантип текшерем?

Кабыл алуу башталганга чейин ЖОЖ сайтка же стенддерге уставды, лицензияны жана аккредитация сертификаттарын, кабыл алуу эрежелерин жана планын жарыялоого милдеттүү. Булар жок болсо, кабыл алуу комиссиясына суроо бер.

Грант менен башка ЖОЖго которулса болобу?

Жүйөлүү себеп болгондо гана жана ошол эле же тектеш адистикке гана. Ошондуктан окуусун аягына чейин бүтүрүүгө даяр болгон адистикти танда.