ЖРТдагы окшоштуктарда кандай карым-катыштар болот?

ЖРТдагы окшоштуктарда эталондук жуптагыдай эле карым-катыштагы жупту табуу керек. ББОУБдун колдонмосу мүмкүн болгон байланыштардын арасында белги боюнча салыштырууну, бөлүк менен бүтүндү, белгинин буюмга таандыктыгын, түшүнүктөрдүн окшоштугун жана карама-каршылыгын, себеп менен натыйжаны, аракеттердин же окуялардын иретин атайт. Төмөндө ушул жана башка көп кездешкен түрлөр биздин мисалдар менен.

Түрлөрдүн таблицасы

Текшерүүчү сүйлөм негизги курал: ага варианттардагы ар бир жупту коюп көр.

Көбүнчө кайда жаңылышат

1. Байланыштын багыты. «дөңгөлөк : велосипед» бөлүк жана бүтүн, ал эми «үй : терезе» тескерисинче, бүтүн жана бөлүк. Тескери жуп көп учурда варианттардын арасында тузак катары турат.
2. Милдеттүү жана кокус байланыш. Хирург скальпелсиз иштей албайт, ал эми көз айнекти кесиби үчүн тагынбайт. «хирург : көз айнек» жубу «хирург : скальпель» эталонуна туура келбейт.
3. Даражанын багыты. «салкын : суук» жубу «жылуу : ысык» менен бир схемада (алсызыраак, андан кийин күчтүүрөөк), ал эми «ысык : жылуу» андай эмес.
4. Бир эле байланыштын ордуна бир эле тема. ББОУБ ачык эскертет: сөздөрдүн маанисинен көрө алардын ортосундагы карым-катыш маанилүү. Эталон менен бир темадагы жуп көп учурда тузак болуп чыгат.
5. Сөз түркүмдөрү. Эталон «зат атооч : этиш» болсо (кайчы : кесүү), туура жуп да көбүнчө ошондой түзүлөт (араа : аралоо). Бул далил эмес, бирок варианттарды тез четтетүүгө жардам берет.

Машыгып көр

жүн : кийиз

• (А) жип : ийне
• (Б) буудай : талаа
• (В) чопо : карапа
• (Г) үстөл : жыгач

Текшерүүчү сүйлөм: «Кийизди жүндөн жасашат». «Карапаны чоподон жасашат» гана туура келет. (Г) да ушундай байланышта, бирок ирети тескери, (Б) орун жөнүндө, (А) бирге колдонулган буюмдар жөнүндө. Жообу (В).

Кантип машыгуу керек

• Айланаңдагы байланышкан каалаган эки нерсени алып, байланыштын түрүн бир сүйлөм менен айт.
• Таблица боюнча өз окшоштуктарыңды түз: ошондо тузактарды ичинен көрүүнү тезирээк үйрөнөсүң.
• Каталарыңды талда: кайсы байланыш түрүн тааныбай калганыңды жазып жүр.

Көп берилген суроолор

ЖРТдагы аналогияларда кандай карым-катыштар болот?

Көбүнчө бөлүк жана бүтүн, түр жана тек, синонимдер жана антонимдер, буюм жана милдет, кесип жана курал, чийки зат жана буюм, себеп жана натыйжа, белгинин даражасы. ББОУБдун колдонмосу белги боюнча салыштырууну жана аракеттердин же окуялардын иретин да атайт.

Аналогияларда кантип жаңылбаса болот?

Байланыштын багытын жана сөздөрдүн иретин текшер, милдеттүү байланышты кокус байланыштан ажырат жана жупту эталон менен бир темадан болгону үчүн гана тандаба.

Сөз түркүмдөрү окшоштуктарды чечүүгө жардам береби?

Эталондо «зат атооч : этиш» болсо, туура жуп да ошондой түзүлгөн болушу ыктымал. Бул далил эмес, бирок варианттарды тез четтетүүгө жардам берет.