Эмне үчүн формулаларды жаттоо керек
ББОУБдун эрежеси боюнча тестке тиешелүү ар кандай жазуу, анын ичинде формулалар жана эрежелер, колго жазылса да, шпаргалка деп эсептелет. Аны тест же танапис учурунда табышса, катышуучу эскертүүсүз эле дисквалификацияланат. Ошондуктан формулалар башыңда болушу керек. Столдо эмне болушу мүмкүн экенин Калькулятор жана черновик макаласынан кара.
Тапшырмада жаңы, адаттан тыш түшүнүк киргизилсе, ББОУБ аны тапшырманын өзүндө түшүндүрөт. Бирок темалар тизмесиндеги стандарттуу формулаларды эч ким айтып бербейт.
Сандар жана алгебра
- a санынын p%: a · p / 100. p пайызга көбөйүү: a · (1 + p/100), p пайызга азаюу: a · (1 − p/100).
- a/b = c/d пропорциясы a · d = b · c барабардыгына тең күчтүү.
- (a + b)² = a² + 2ab + b²; (a − b)² = a² − 2ab + b²; a² − b² = (a − b)(a + b).
- aᵐ · aⁿ = aᵐ⁺ⁿ; aᵐ : aⁿ = aᵐ⁻ⁿ; (aᵐ)ⁿ = aᵐⁿ; a⁰ = 1; a⁻ⁿ = 1/aⁿ.
- a, b ≥ 0 болгондо √(ab) = √a · √b; √(a²) = |a|.
- logₐ b = c дегени aᶜ = b; logₐ(xy) = logₐ x + logₐ y; logₐ(x/y) = logₐ x − logₐ y; logₐ(xᵏ) = k · logₐ x.
- ax² + bx + c = 0 квадраттык теңдемеси: D = b² − 4ac, x = (−b ± √D) / (2a). Виетанын теоремасы: x₁ + x₂ = −b/a, x₁ · x₂ = c/a.
Геометрия
- Үч бурчтуктун бурчтарынын суммасы 180°, томпок n бурчтуктуку 180° · (n − 2). n бурчтуктун диагоналдарынын саны n(n − 3)/2.
- Пифагордун теоремасы: c² = a² + b².
- Тик бурчтуу үч бурчтукта: sin α = карама-каршы катет / гипотенуза, cos α = жанаша катет / гипотенуза, tg α = карама-каршы / жанаша; sin²α + cos²α = 1.
- sin 30° = cos 60° = 1/2; sin 45° = cos 45° = √2/2; sin 60° = cos 30° = √3/2; tg 45° = 1.
- Ичтен сызылган бурч ошол эле жаага таянган борбордук бурчтун жарымына барабар.
- Эки чекиттин ортосундагы аралык: √((x₂ − x₁)² + (y₂ − y₁)²).
| Фигура | Аянты |
|---|---|
| Тик бурчтук | a · b |
| Параллелограмм | a · h |
| Үч бурчтук | a · h / 2 |
| Трапеция | (a + b) / 2 · h |
| Тегерек | πr², айлананын узундугу 2πr |
| Тело | Көлөмү |
|---|---|
| Тик бурчтуу параллелепипед | a · b · c |
| Призма, цилиндр | S · h (цилиндрде πr²h) |
| Пирамида, конус | S · h / 3 (конуста πr²h / 3) |
| Шар | 4πr³ / 3, сферанын аянты 4πr² |
Кантип узакка эстеп калуу керек
- Формулаларды эстен жаз, анан текшер. Жаңылсаң, үч жолу кайра жазып, эртеси кайтала.
- Формула кайдан чыкканын түшүн. Трапециянын аянтын эки үч бурчтуктан оңой чыгарса болот, ал эми (a + b)² формуласын кашааны ачуу аркылуу.
- Маселе аркылуу үйрөн: ар бир формуладан кийин ал керек болгон 3-5 тапшырманы чеч.
- Жумасына бир жолу туш келди 10 формуладан «диктант» өткөр.
ЖРТда формулалары бар шпаргалка дисквалификацияга жана жыйынтыкты жоготууга алып келет. Кагазды эмес, башыңды даярда.
Көп берилген суроолор
ЖРТда математика боюнча формулалар берилеби?
Жок, мектеп программасынын стандарттуу формулаларын жатка билүү керек. Тапшырмада жаңы, адаттан тыш түшүнүктөр гана түшүндүрүлөт.
ЖРТга формулалары бар шпаргалка алып келсе болобу?
Жок. ББОУБдун эрежеси боюнча формулалар жана эрежелер жазылган ар кандай жазуу, колго жазылса да, шпаргалка болуп эсептелет, ал үчүн эскертүүсүз дисквалификациялашат.
Алгач кайсы формулаларды жаттоо керек?
Пайыздар жана пропорциялар, кыскача көбөйтүүнүн формулалары, даражанын, тамырдын жана логарифмдин касиеттери, квадраттык теңдеме, Пифагордун теоремасы, тригонометриянын негиздери, фигуралардын аянты жана телолордун көлөмү.
Булактар
Эрежелер жана даталар жыл сайын өзгөрөт. Маанилүү кадамдын алдында ББОУБдун расмий сайтынан текшер.
Бөлүмдө дагы «Математика»
ЖРТга колдонмодо даярдан
Темалар боюнча машыгуу, таймери бар сынамык тест жана бул маалымдама бир жерде.
ORTPREP.KG ачуу